ڕوناکی مانگانە: تۆڕی شاراوەی پارێزەران و لۆبیکارانی بارزانییەکان

لە دەستەی سەرنوسەری کاتژمێری بارزانییەوە – بنەماڵەی بارزانی بڕێکی نائاسایی دەسەڵات و کۆنترۆڵیان بەدەستەوەیە. پۆرتفۆلیۆی فراوانی وەبەرهێنان و موڵکەکانیان چەندین پیشەسازی و کیشوەر دەگرێتەوە و هەمیشە ڕادەی ڕاستەقینەی دەسەڵاتیان یەکسەر دیار نییە. خێڵەکە تۆڕێکی بەرفراوانی پرۆکسی، ڕاوێژکار، پارێزەر و لۆبیست بەکاردەهێنێت – سوپایەک لە تواناسازی پیشەیی کە پێگەی خێزانەکە لە گۆڕەپانە جیاوازەکانی یاسایی و دیپلۆماسیدا دەپارێزن و دڵنیا دەبن لەوەی کە سامان و کاریگەرییان دەتوانێت بەبێ کۆنترۆڵ و تاڕادەیەکی زۆر نەبینراو گەشە بکات.

لۆبیکردنی سندوقی قوربانیانی کوردستان

یەکێک لەو نموونانەی ئەم تۆڕە کۆمپانیای یاسا و لۆبیکردنە کە بنکەکەی لە واشنتۆن دی سی ArentFox Schiff ە و دامەزراوە بۆ پێشکەشکردنی کۆمەڵێک پشتگیری لە ئەمریکا. لە 30ی ^1ی 2024 ، سندوقی قوربانیانی کوردستان سکاڵای لەسەر 14 ئەندامی بنەماڵەی بارزانی تۆمارکرد و تۆمەتباریان کرد بە هاوبەشیکردن لە لیتانییەک لە تاوانەکانی کوشتن تا پارەدارکردنی تیرۆر. لە چەند هەفتە و مانگەکانی دوای سکاڵاکە، کۆمپانیای ئارێنتفۆکس شیف ​​داوای 42 کۆبوونەوەی لەگەڵ ئەندامانی کۆنگرێسی ئەمریکا بەناوی حکومەتی هەرێمەوە کردووە، بەپێی تۆمارەکانی یاسای تۆمارکردنی بریکارە بیانییەکان (FARA).

زۆرێک لەوانە ڕەتکرانەوە , بەپێی ڕۆژنامەنووس و هاوڕێی باڵا لە پەیمانگای ئەمریکی ئینتەرپڕایز، مایکل ڕوبین. ڕوبین هەروەها ڕایگەیاندووە ، کاتێک مەسرور بارزانی مانگی دواتر سەردانی دی سی کرد، "چەندین جار داوای لە بەرپرسانی ئەمریکی کرد دەستوەردان بکەن بۆ هەڵوەشاندنەوەی دۆسیەکە".

لە شەش مانگی پێش نیسانی ٢٠٢٤، کۆمپانیای ئارێنتفۆکس شیف ​​١٣٠ هەزار دۆلاری لە حکومەتی هەرێم وەرگرتووە، بەپێی ئەو تۆمارانە.

گروپی ستراتیژی چارتوێڵ

لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣، بارزانییەکان ڕێککەوتن لەسەر پێدانی ٣٠٠ هەزار دۆلار بۆ گروپی ستراتیجی چارتوێڵ، کە کۆمپانیایەکی ڕاوێژکاری ستراتیژییە و تایبەتە بە پەیوەندییە حکومییەکان و بەڕێوەبردنی مەترسییەکان و پەیوەندییە ستراتیژییەکان، بە بڕی ٣٠٠ هەزار دۆلار بۆ "خزمەتگوزاری ڕاوێژکاری" لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٤دا، بەپێی ڕێککەوتنێک کە کۆمپانیاکە لە کۆمپانیای فارا تۆماریکردووە. ڕێککەوتنەکە لەلایەن تریفا عەزیز , نوێنەری حکومەتی هەرێم لە ئەمریکا واژۆ کراوە.

کۆمیتەی کوردی ئەمریکی

هەروەها بارزانییەکان مانگانە 16 هەزار و 500 دۆلار دەدەنە بەڕێوەبەری جێبەجێکار و سەرۆکی لیژنەی کوردی ئەمریکی (AKC) بۆ خزمەتگوزاری ڕاوێژکاری و 10 هەزار دۆلاری دیکەش بۆ دابینکردنی خەرجییەکانی مانگانە، بەپێی فایلەکانی فارا . AKC ڕێکخراوێکی قازانج نەویستە کە بەپێی ماڵپەڕەکەی , بۆ "بەرزکردنەوەی هاوبەشی جەوهەری نێوان کورد و ئەمریکا" بوونی هەیە. لە چوارچێوەی ئەو ئەرکەدا، چالاکییەکانی ئاکەسی بریتین لە "لۆبیکردنی کۆنگرێس بۆ ئەوەی یاسایەک بۆ یارمەتیدانی بەرزکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان گەلی کورد و ئەمریکا؛ و گەیاندنی بە داڕێژەرانی سیاسەت، کە ڕەنگە بەرپرسانی حکومەتی ئەمریکاش لەخۆ بگرێت"، بەپێی تۆمارەکانی فارای ئاکەسی . هەروەها هەمان تۆمارکردن بە شێوەیەکی بەرچاو باس لەوە دەکات کە "ڕەنگە حکومەتی هەرێم لە داهاتوودا بەشداری دارایی لە AKC بکات" لە دەرەوەی ڕێککەوتنی ڕاوێژکاریی ئێستا.

کۆمپانیاکانی بەڕێوەبردنی ناوبانگی بەریتانیا

لە مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٣دا دادگای ناوبژیوانی نێودەوڵەتی بۆی دەرکەوت کە سیروان بارزانی خاوەنی کۆمپانیای کۆرەک تیلیکۆم و کوڕەزای مەسعوود بارزانی فێڵی لە عێراق تیلیکۆم کردووە، کە کۆمپانیایەکی هاوبەشی کۆمپانیای لۆجستی کوەیتی ئەجیلیتی و کۆمپانیای ئۆرنجی پەیوەندییەکانی فەرەنسییە. کۆڕەک و سیروان بڕیاری قەرەبووی یەک ملیار و ٦٥ ملیۆن دۆلاریان پێدرا. بەپێی هەواڵێکی هەواڵگری ئۆنلاین کە بنکەکەی لە پاریسە، لە ساڵانی پێشوودا، سیروان یارمەتی دوو "پسپۆڕی پاراستنی ناوبانگ"ی بەناوبانگی بەریتانیای وەرگرتبوو بۆ هاوکاریکردن لە دۆسیەکەدا. بەپێی ڕاپۆرتەکە، کۆمپانیای هاوتۆرن ئەدڤایزەرز بەکرێ گیراوە بۆ هاوکاریکردن لە بەڕێوەبردنی میدیاکانی دەوروبەری کێشەکە. لەلایەکی دیکەوە تیمی پارێزەران و لێکۆڵەرە تایبەتەکانی شیلینگز وەرگیران بۆ ڕاوێژکاری سەبارەت بە یاساکانی میدیا و پاراستنی نهێنی.

شیلینگز بە کارەکانی لەسەر چەندین کەیسی دیار ناسراوە، پێشتر نوێنەرایەتی نووسەری هاری پۆتەر جەی کەی ڕۆلینگ، دوک و دوچێسی ساسێکس و بەپێی ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز ، ئۆلیگارشی ڕووسی ئەلیشەر ئوسمانۆڤ، کە گوایە هاوپەیمانی سەرۆکی ڕووسیا ڤلادیمێر پوتین بووە، کردووە.

لە دادگادا، سیروان بارزانی لەلایەن کۆمپانیای ئەمریکی بۆیس، شیلەر و فلێکسنەر نوێنەرایەتی کرا. خێڵەکە مێژوویەکی دوور و درێژیان هەیە لە دامەزراندنی ئەم کۆمپانیایە، لە ساڵی ٢٠١٤ بەکاریان هێناوە کاتێک حکومەتی فیدراڵی عێراق حکومەتی هەرێمی تۆمەتبار کرد بە فرۆشتنی نەوتی دزراو , بەپێی بلومبێرگ.

پێداوی وتارەکان

ئەم تۆڕە لە پارێزەران و لۆبیستەکان تەنها پەرە بە نفوزی خێزان نادات و دەیپارێزێت. بەگوێرەی ڕۆژنامەی The Pedawi Papers , بەڵگەیەکی سەرەکی لە داوای یاسایی سندوقی قوربانیانی کوردستان، ئەم تۆڕە هاوکات ڕۆڵێکی گەورەی هەبووە لە شاردنەوە و گەشەپێدانی سەروەت و سامانی بارزانیەکان لە هەمان کاتدا خۆی لە لێکۆڵینەوەی یاسایی دەدزێتەوە.

بەپێی بەڵگەنامەکان، لە ماوەی دەیان ساڵدا بارزانییەکان پشتیان بە کەسانی متمانەپێکراوی وەک سەروەر پێداوی یاریدەدەری پێشووی ماوە درێژ بەستووە بۆ ئەوەی ملیۆنان دۆلار بخەنە ناو کۆمپانیاکانی توێکڵی دەریایی. ڕۆژنامەنووس و هاوڕێی باڵای پەیمانگای ئەمریکی ئینتەرپڕایز، مایکل ڕوبین، ئیدعای کردووە کە ئەو پارەیەی کە خێڵەکە ڕژاوەتەوە، ڕەنگە سندوقی یارمەتییەکانی لەخۆگرتبێت، ئاماژەی بەوەشکردووە، سەرەڕای "بەڵگەی زۆر" لەسەر ئەم چالاکییانە، هەندێک لە ئەندامانی کۆنگرێسی ئەمریکا بەردەوامن لە پشتگیریکردنی بارزانییەکان، لەژێر کاریگەریی پرۆکسی و لۆبیستەکان کە بۆ بەرژەوەندییەکانی نەوتی کورد کاردەکەن.

*** .

پشتبەستنی بنەماڵەی بارزانییەکان بە تواناسازی پیشەیی، کە زۆرجار لە سێبەر و لە سەرانسەری دەسەڵاتە جیاوازەکاندا مامەڵە دەکەن، بۆ شاردنەوەی سامانەکانیان و بەدەستهێنانی کاریگەری، جێگەی سەرنجە. ئەم کۆمپانیا یاسایی و لۆبیست و ڕاوێژکارانە بە ئاسانکاری بۆ بەدواداچوونی سەروەت و سامان و کاریگەری بارزانیەکان یارمەتیدەرن بۆ پشتگیریکردنی سیستەمێکی نایەکسانی کە شەفافیەت ئیختیارییە و لێپرسینەوە نزیکە لە بوونی نەبێت و خێڵەکەش ئەو ڕێسایانە بەدەر دەکات کە هەموو کەسێکی دیکە دەگرێتەوە.